તિલ પાક – ખેતી પદ્ધતિની માર્ગદર્શિકા / TILL (SESAME) – CULTIVATION GUIDELINES / तिल की फसल – खेती की मार्गदर्शिका

🌦 હવામાન

• તિલ માટે ગરમ અને સુકું હવામાન શ્રેષ્ઠ છે.
  • વધુ વરસાદવાળા વિસ્તારોથી બચવું.
  • તાપમાન 25°C થી 35°C વચ્ચે યોગ્ય.

🌱 જમીન

• રેતળી દળદાળી થી મધ્યમ દળદાળી જમીન યોગ્ય.
  • સારા નિકાસવાળી જમીન જરૂરી.
  • વધુ ભેજવાળી જમીન ટાળવી.

🚜 ખેતરની તૈયારી

• 2–3 ઉંડા ખેડ પછી હેરો ચલાવો.
  • વાવણી પહેલા જમીન ભેજદાર રાખવી.

🌾 વાવણી સમય

• ખારીફ તિલ: જૂન મધ્ય થી જુલાઈ મધ્ય સુધી.
  • રબી તિલ: જાન્યુઆરી થી ફેબ્રુઆરી.
  • ઉનાળુ તિલ: માર્ચ થી એપ્રિલ.

📏 વાવેતર અંતર

• લાઈનો વચ્ચે 30 સે.મી. અને છોડ વચ્ચે 10–15 સે.મી.
  • બીજ દર: 3–4 કિ.ગ્રા./હે.

💧 સિંચાઈ

• તિલને વધુ પાણીની જરૂર નથી.
  • 2–3 સિંચાઈ પૂરતી છે: ફૂલ આવતાં પહેલાં અને ફળી ભરાવાની અવસ્થાએ.

🧪 ખાતર

• કંપોસ્ટ/ખાતર: 10–15 ટન/હે.
  • NPK: 40–50 N, 20 P₂O₅, 20 K₂O.

🌿 નિંદામણ નિયંત્રણ

• પેન્ડીમેથાલિન 2.5 લિટર/હે. વાવણી પછી તરત જ.
  • હાથ નીંદામણ 20–25 દિવસ પછી.

🦠 મુખ્ય રોગો

• તિલ ટિલ્ટ (Phyllody) → ઇમિડાક્લોપ્રિડ 17.8% SL છંટકાવ.
  • સ્ટેમ રોટ → કાર્બેન્ડાઝિમ 0.1% છંટકાવ.
  • લીફ સ્પોટ → મેન્કોઝેબ 0.2%.

🐛 જીવાતો

• એફિડ, જાશિડ → ડાયમેથોએટ 30% EC અથવા ઇમિડાક્લોપ્રિડ 17.8% SL.
  • કેપ્સ્યુલ બોરર → ક્વિનાલફોસ 25% EC.

🌾 કાપણી/લણણી

• જ્યારે 75–80% કેપ્સ્યુલ પીળી થાય ત્યારે કાપણી કરો.
  • છાયા માં સુકવી દાણા અલગ કરો.
  • 8–10% ભેજ સુધી સુકવી સ્ટોર કરો.

ખાસ નોંધ: અહીં આપેલ માહિતી ભલામણ કરેલી કૃષિ સંસ્થાઓ પર આધારિત છે. હવામાન, જમીન અને કુદરતી પરિબળો પ્રમાણે ઉપજ બદલાઈ શકે છે.